Fundament van verlies

Ik zal een jaar of vijf geweest zijn toen ik voor het eerst besefte dat ik anders was dan andere kinderen. Tijdens het spelen met vriendjes en vriendinnetjes vertelde ik trots en blij over het mooie jurkje en de lakschoenen die ik droeg bij de bruiloft van mijn ouders. Ik werd uitgelachen, want…“als je ouders trouwen kun jij nog niet geboren zijn.” Wist mijn vriendinnetje veel dat moeders ook dood kunnen gaan? En dat vaders, als ze geluk hebben, een nieuwe liefde kunnen vinden? Natuurlijk had ik toen nog niet de woorden om dat uit te leggen.

Een samengesteld gezin is altijd gebouwd op een fundament van verlies en verdriet. De eerste keer dat ik deze zin hoorde kwam hij zo ongelofelijk hard binnen. Ik voelde de waarheid ervan letterlijk in mijn hele lijf. Ja, dat is zo, zó klopt het… Het doet niets af aan het liefdevolle thuis dat daarna gebouwd is. Het is een groot geluk als dat ontstaat en het vraagt bijzondere kwaliteiten van een tweede moeder. Bovenal vraagt het liefdevolle aandacht voor het rouwproces van het gezin. De overleden ouder blijft immers altijd aanwezig.
Een kind van wie één van de ouders jong overlijdt, heeft daar zijn hele leven weet van. De helft van de oorsprong is weg. Bij het volwassen worden gaan allerlei vragen spelen. Op wie lijk ik eigenlijk? Hoe kan ik meer te weten komen over vroeger? Hoe ga ik om met mijn verdriet dat ik zelf soms niet eens begrijp? Welke rituelen helpen mij? Het is een ontdekkingstocht om daar achter te komen. Mij hielp het besef dat ik in kleine stappen mocht rouwen, precies zoveel als ik op dat moment kon verdragen.

Mijn tweede moeder heeft mij een aantal jaren geleden een recensie gegeven van het boek Verlaat Verdriet van Mieke Ankersmid. Het gaat over mensen die als kind een ouder verloren hebben.In het boek staan veel mooie citaten, zoals ‘Het leven heeft je een ongewenst cadeautje gegeven, dat je – als je er niets mee doet – ongeopend doorgeeft aan je kinderen.’ Een ouder die als kind een vader, moeder, broertje of zusje verloren had en de pijn nooit verwerkt had, draagt een onberouwd verlies. Dit kan leiden tot onbegrepen verdriet of angst in het leven van latere generaties. Uit familie-opstellingen blijkt vaak dat verdwenen personen nog een grote emotionele rol spelen in het leven van een of meerdere familieleden.
Bijna alle halfwezen lopen als volwassene aan tegen een aantal problemen:
• Gebrek aan zelfvertrouwen
• Niet voluit kunnen genieten
• Zich buitengesloten voelen
• Alles onder controle willen hebben
• Zich afsluiten van hun gevoel in moeilijke situaties
• Angst om niet ouder te worden dan je vader of moeder werd

Belangrijk om te beseffen is dat een kind niet kan rouwen al een volwassene. Het is daarom een illusie om te denken dat kinderen het verlies al in hun jeugd kunnen verwerken. Het verdriet gaat nooit weg, dat draag je de rest van je leven met je mee. De rol van een vader of moeder kan nooit door een ander worden ingevuld, hoe graag stiefouders dat ook zouden willen.

De dood van een ouder is een zeer grote verandering in het leven van een kind. Kinderen hebben een enorme veerkracht en elk kind reageert hierop op zijn eigen manier. Naast negatieve ervaringen kan de dood van een ouder ook positieve effecten op iemands leven hebben. Voorbeelden hiervan zijn het ontwikkelen van kwaliteiten als zelfstandigheid, kracht, empathie, zorgzaamheid, flexibiliteit, relativeringsvermogen en ambitie.

Dit is het zesde blog uit de serie ‘De 7 kenmerken van het samengestelde gezin’

Categorieën: familieopstelling, rouw en samengesteld gezin

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *