MH 17 na één jaar

Vorig jaar schreef ik een blog over de ramp met de MH 17, die ik niet publiceerde. Nu in de media weer nieuwe beelden opduiken en er veel aandacht is voor de levens van de slachtoffers en het verwerkingsproces bij de nabestaanden is mijn blog van toen opnieuw actueel.

“De eerste dagen na het neerhalen van de MH 17 heb ik geen journaal gekeken. Natuurlijk is dat een vorm van vermijden, maar vanaf het moment dat ik het nieuws hoor draait mijn verbeelding overuren. Daar heb ik geen echte beelden voor nodig. Bovendien werpt het bericht me terug in de tijd, naar december 1992, de vliegramp bij Faro. Daar verloren mijn collega, haar Portugese echtgenoot en hun zoontje van 9 maanden hun leven. Zij gingen met familie Kerstmis vieren. Ik herinner me haarscherp de verbijstering, de afschuw, de schrik en het ongeloof binnen de organisatie. Laat staan wat het destijds betekende  – en ook nu weer betekent –  voor familie en dierbaren van de slachtoffers.

Een paar dagen na 17 juli zit ik in de auto, met de radio aan. Ik luister naar een fragment van de toespraak van minister Timmermans tot de vergadering van de Verenigde Naties. Ik hoor zijn woorden en kan niet meer stoppen met huilen. Ik ken niemand in het rampvliegtuig en ik ben moeder van kinderen die ‘gewoon’ in een vliegtuig gestapt zijn, nog geen week na de ramp. Zij zijn heelhuids aangekomen op hun bestemming.”

 

Schokkend

We denken dat het leven voorspelbaar is. Een schokkende gebeurtenis leert ons dat dit niet klopt. Het leven is verre van beheersbaar en rechtvaardig. Een schokkende ervaring is levensbedreigend, leidt tot grote machteloosheid en is voor alle betrokkenen onverwacht en ontwrichtend. Wat gebeurt er op dat moment in je lichaam? Je gaat in de overlevingsstand, je automatisch systeem neemt het over. Geen emoties, een helder bewustzijn, je bent lichamelijk krachtig en lenig. Je systeem zorgt dat je het overleeft. Daarna komt pas de kwetsbaarheid. De overlevingsmechanismen van mensen zijn te zien als bescherming: ‘ons lichaam is slimmer dan onze kop.’

Van groter belang dan professionele hulpverlening is de steun uit de directe omgeving. Thuis is de plek waar je je veilig voelt en er dierbaren zijn die naar je verhaal luisteren. Als iemand in je omgeving iets schokkends heeft meegemaakt is het van belang dat je niet gaat zorgen, of het verhaal overneemt. Wees niet bang voor heftige emoties. Maak echt contact, verbind je met de ander en schenk warmte en aandacht. Ook, en misschien juist wel na drie maanden, een half jaar of een jaar. Noem het, het is er al. Altijd.

 

Collectieve rouw

Dat rouwdeskundigen op televisie en in kranten verschijnen heeft een vorm van logica. Mensen zoeken antwoorden en vinden die vaak niet meer in religies. Gelukkig benadrukken ook deze deskundigen wat de naaste omgeving kan doen. Ze vertellen bovendien dat rouw nooit overgaat, maar verweven raakt in iemands levensverhaal. Rouw is de achterkant van liefde, je kunt het nooit meer ‘wegdoen.’

 

 

Categorieën: rouw en verdriet

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *